Welkom bij de eerste editie van de Europese Finance Index* - een kwartaaloverzicht over de koers van zakelijke uitgaven in Europa.
Geen lijvig whitepaper, maar een verhelderende blik op hoe bedrijven zich bewegen, waar ze op inzetten en waar ze op de rem trappen in de aanloop naar het volgende kwartaal.
In deze editie richten we ons op verschuivingen in Nederlandse uitgavendata in het eerste kwartaal van 2026. Dat doen we met speciale aandacht voor de snelle opkomst van AI-native tooling en welke plaats dit inneemt in de tech stack van Nederlandse bedrijven.
*De inzichten zijn gebaseerd op geanonimiseerde uitgavendata van meer dan 40.000 klanten in heel Europa.
Toewijzing van budgetten: Europa vs Nederland
Europese belangrijkste inzichten
- Grootste stijger: Software steeg met 7,8%, de grootste relatieve stijging over alle categorieën. Reizen volgde met +4,2%.
- Grootste daler: Entertainment daalde met 16,7%, wat hoogstwaarschijnlijk wijst op minder bedrijfsevenementen en sociale uitgaven na het vakantieseizoen.
- Kostenbeheersing: Marketing (-8,9%) en Maaltijden & Dranken (-11,3%) daalden fors, wat duidt op strakkere beheersing van variabele kosten aan het begin van het jaar.
- Stabiel: Telefoon & Internet en Diensten bewogen nauwelijks; schommelingen van minder dan 1,5% in beide gevallen.
Nederlandse belangrijkste inzichten
- Grootste stijger: Diensten stegen met 29.8% en zijn daarmee de grootste stijger, gevolgd door Telefoon & Internet met +17.9%.
- Grootste daler: Uitgaven aan materialen daalden met 7.3% en de kosten voor Entertainment daalden met 5.8%, wat wijst op een afname in niet-essentiële en sociale uitgaven na het vakantieseizoen.
- Groeifocus: Reizen (+12.5%), Software (+10.7%), and Marketing (+10.6%) lieten dubbele groeicijfers zien - een signaal dat bedrijven strategisch inzetten op bedrijfsontwikkeling en digitale infrastructuur.
- Stabiel: Kantoorbenodigdheden (+0.82%) en Maaltijden en dranken (+2.4%) bleven nagenoeg gelijk - dit zijn voorspelbare dagelijkse kosten.
Topleveranciers in Q1: lokaal wendbaar, maar wereldwijd en digitaal ambitieus
Gebaseerd op het aantal betalende klanten, alleen kaartuitgaven, voor Q1 2026.
* Hieronder vallen Google Workspace, Google Cloud, Google One of Google Play.
De data rondom topleveranciers in het eerste kwartaal van 2026 toont aan dat Nederlandse bedrijven hun kapitaal concentreren rondom internationale reizen, terwijl ze AI en software inbedden als operationele pijlers.
KLM (#6) nam 6% van de totale uitgaven voor zijn rekening - het dubbele van welke andere individuele leverancier dan ook. Dat wijst erop dat bedrijven vroeg in het jaar prioriteit geven aan hoogwaardige internationale contacten en fysieke aanwezigheid. Booking.com (#7), goed voor 3% van de totale uitgaven, bevestigt dat reizen in Q1 een belangrijke financiële motor was.
Naast fysieke reizen investeren Nederlandse bedrijven fors in hun digitale infrastructuur. OpenAI (ChatGPT) staat op de tweede plek van meest gebruikte leveranciers, gemeten naar klantenvolume. Ook Anthropic (Claude) liet indrukwekkende groei zien: een sprong van 41 plekken en voor het eerst een notering in de top 20 - een signaal dat AI is uitgegroeid tot een onmisbare bedrijfstool, en daarmee budgetmatig concurreert met gevestigde namen zoals Apple (#11) en Adobe (#15).
De aanzienlijke uitgaven bij Bol. (#4, 1% van de totale uitgaven) wijzen op een personeelsbestand dat actief wordt uitgerust met hardware en digitale diensten voor het nieuwe boekjaar.
Ondanks deze grote strategische uitgaven draait de dagelijkse activiteit van het Nederlandse personeel vooral om lokaal gemak en logistiek. Albert Heijn (#1) bereikt de meeste klanten van alle merchants, terwijl Uber (#3), Shell (#5), NS (#20) en Esso (#13) de mobiliteit van teams dekken.
Dit schept een beeld van een zakelijk landschap dat lokaal wendbaar is én mondiale en digitale ambities heeft.
Top tech-leveranciers in Nederland
* Based on the number of spending customers, card spend only for Q1 2026.
OpenAI (ChatGPT) (#1) blijft het meest gebruikte platform, met een gemiddelde uitgave per klant die in Q1 met +29,3% steeg ten opzichte van het kwartaal ervoor. Dat verschil suggereert dat bestaande gebruikers upgraden naar duurdere abonnementen of dat ze hun API-gebruik verhogen, en dus niet dat meer teams het voor het eerst adopteren.
Het AI-verhaal stopt daar niet. Anthropic (Claude) (#3) liet de sterkste groei zien in de top 20: een sprong van acht plekken en een stijging van de gemiddelde uitgave per klant met +80,7%. Ook cursor (#14) en Lovable (#15) lieten beide significante stijgingen in gemiddelde uitgaven zien. Dit is een duidelijk signaal dat Nederlandse bedrijven hun tech stack op een andere manier inrichten.
Terwijl Anthropic zijn intrede maakte, viel Shopify uit de top 20 en moest dus wijken voor de opkomst van AI-native tools.
Kwartaalvergelijking: prestaties van de belangrijkste softwareleveranciers
De CFO-checklist: op weg naar Q2
Controleer je AI-stack voordat die ongemerkt te groot wordt
- Kijk kritisch naar AI-licenties. OpenAI en Claude.ai staan allebei in de top 20 en groeien snel. Bekijk het werkelijke gebruik en beslis waar je wil standaardiseren vóór de volgende factuurcyclus.
- Breng sluipende uitgaven in kaart. De gemiddelde uitgave bij OpenAI groeide met +29,3% zonder significante toename in het aantal klanten. Controleer of die upgrades bewust zijn genomen, en niet automatisch zijn doorgevoerd.
Krijg grip op reisuitgaven voordat ze oplopen
- KLM nam 6% van de totale zakelijke uitgaven voor zijn rekening. Dit is het dubbele van welke andere leverancier dan ook. Als internationale reizen strategisch zijn, zorg dan dat ze worden geboekt via een centraal beleid. Zo houd je je reiskosten transparant.
- Booking.com is goed voor 3% van de totale uitgaven. Overweeg accommodaties te consolideren via een preferred supplier-arrangement. Daarmee verlaag je de kosten en houd je grip op waar je personeel zich beweegt en begeeft.
